جمع‌بندی درس

مدنی ۸ — شفعه، وصیت و ارث

حق شفعه، وصایا، موجبات ارث، حجب، طبقات و سهم زوجین. این جمع‌بندی شامل ۹ موضوع و ۱۴۴ ماده است.

فلش‌کارت این درس آزمون این درس مسیر کامل مطالعه

نقشه سریع درس

در هر بخش، چند قاعده محوری برای شروع مرور انتخاب شده است.

حق شفعه

۱۷ ماده؛ از ماده ۸۰۸ — شرایط ایجاد حق شفعه تا ماده ۸۲۴ — یک یا چند نفر از وراث حق خود را اسقاط کند، باقی…

ماده ۸۰۸ — شرایط ایجاد حق شفعه
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «مال غیرمنقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خود را به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند».ماده ۸۰۹ — بنا و درخت بدون زمین فروخته شود، حق شفعه نخواهد بود
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «بنا و درخت بدون زمین فروخته شود».ماده ۸۱۰ — ملک دو نفر در ممر یا مجری مشترک باشد و یکی از…
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «ملک دو نفر در ممر یا مجری مشترک باشد و یکی از آنها ملک خود را با حق ممر یا مجری بفروشد».

وصایا

۳۶ ماده؛ از ماده ۸۲۵ — وصیت بر دو قسم است: تملیکی و عهدی تا ماده ۸۶۰ — غیر از پدر و جد پدری کس دیگر حق ندارد بر صغیر…

ماده ۸۲۵ — وصیت بر دو قسم است: تملیکی و عهدی
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «وصیت بر دو قسم است: تملیکی و عهدی» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۸۲۶ — تعریف وصیت تملیکی
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۸۲۷ — تملیک به موجب وصیت محقق نمی‌شود مگر با قبول وصیت‌کننده‌له پس از…
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

ارث؛ موجبات و موانع

۲۶ ماده؛ از ماده ۸۶۱ — موجب ارث دو امر است: نسب و سبب تا ماده ۸۸۵ — اولاد و اقوام کسانی که به موجب ماده ۸۸۰ از ارث ممنوع…

ماده ۸۶۱ — موجب ارث دو امر است: نسب و سبب
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «موجب ارث دو امر است: نسب و سبب» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۸۶۲ — اشخاصی که به موجب نسب ارث می‌برند سه طبقه‌اند: ۱- پدر و…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «اشخاصی که به موجب نسب ارث می‌برند سه طبقه‌اند: ۱- پدر و…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۸۶۳ — وارثین طبقه بعد وقتی ارث می‌برند که از وارثین طبقه قبل کسی…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «وارثین طبقه بعد وقتی ارث می‌برند که از وارثین طبقه قبل کسی…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.

ارث؛ حجب و فرض

۲۰ ماده؛ از ماده ۸۸۶ — حجب حالت وارثی است که به واسطه بودن وارث دیگر از بردن… تا ماده ۹۰۵ — از دارایی باقی‌مانده از متوفی میت هر صاحب فرض حصه خود را…

ماده ۸۸۶ — حجب حالت وارثی است که به واسطه بودن وارث دیگر از بردن…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «حجب حالت وارثی است که به واسطه بودن وارث دیگر از بردن…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۸۸۷ — حجب بر دو قسم است: قسم اول آن است که وارث از…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «حجب بر دو قسم است: قسم اول آن است که وارث از…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۸۸۸ — ضابطه حجب از اصل ارث، رعایت اقربیت به میت است
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

ارث؛ طبقه اول

۱۰ ماده؛ از ماده ۹۰۶ — برای متوفی اولاد یا اولاد اولاد از هر درجه که باشد موجود… تا ماده ۹۱۵ — انگشتری که میت معمولاً استعمال می‌کرده و همچنین قرآن و رخت‌های شخصی…

ماده ۹۰۶ — برای متوفی اولاد یا اولاد اولاد از هر درجه که باشد موجود…
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «برای متوفی اولاد یا اولاد اولاد از هر درجه که باشد موجود نباشد هر یک از ابوین در صورت انفراد».ماده ۹۰۷ — متوفی ابوین نداشته و یک یا چند نفر اولاد داشته باشد دارایی…
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «متوفی ابوین نداشته و یک یا چند نفر اولاد داشته باشد دارایی باقی‌مانده از متوفی به طریق مقرر در این ماده تقسیم می‌شود».ماده ۹۰۸ — هر گاه پدر یا مادر متوفی یا هر دو ابوین او موجود…
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

ارث؛ طبقه دوم

۱۲ ماده؛ از ماده ۹۱۶ — هر گاه برای میت وارث طبقه اولی نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی… تا ماده ۹۲۷ — در تمام مواد یادشده در این مبحث هر یک از شوهرین که…

ماده ۹۱۶ — هر گاه برای میت وارث طبقه اولی نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «هر گاه برای میت وارث طبقه اولی نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۱۷ — هر یک از وراث طبقه دوم اگر تنها باشد تمام ارث را…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «هر یک از وراث طبقه دوم اگر تنها باشد تمام ارث را…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۱۸ — میت اخوه ابوینی داشته باشد اخوه ابی ارث نمی‌برند
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «میت اخوه ابوینی داشته باشد اخوه ابی ارث نمی‌برند. در صورت نبودن اخوه ابوینی».

ارث؛ طبقه سوم

۱۲ ماده؛ از ماده ۹۲۸ — هر گاه برای میت وراث طبقه دوم نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی… تا ماده ۹۳۹ — در تمام موارد یادشده در این مبحث و دو مبحث قبل اگر…

ماده ۹۲۸ — هر گاه برای میت وراث طبقه دوم نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «هر گاه برای میت وراث طبقه دوم نباشد دارایی باقی‌مانده از متوفی…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۲۹ — هر یک از وراث طبقه سوم اگر تنها باشد تمام ارث را…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «هر یک از وراث طبقه سوم اگر تنها باشد تمام ارث را…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۳۰ — میت اعمام یا اخوال ابوینی داشته باشد اعمام یا اخوال ابی ارث…
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «میت اعمام یا اخوال ابوینی داشته باشد اعمام یا اخوال ابی ارث نمی‌برند. در صورت نبودن اعمام یا اخوال ابوینی».

ارث زوج و زوجه

۱۰ ماده؛ از ماده ۹۴۰ — شوهرین که شوهریت آن‌ها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از… تا ماده ۹۴۹ — در صورت نبودن هیچ وارث دیگر به غیر از شوهر یا زن…

ماده ۹۴۰ — شوهرین که شوهریت آن‌ها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «شوهرین که شوهریت آن‌ها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۴۱ — سهم‌الارث شوهر و زن از دارایی باقی‌مانده از متوفی یکدیگر به طوری…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «سهم‌الارث شوهر و زن از دارایی باقی‌مانده از متوفی یکدیگر به طوری…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۹۴۲ — در صورت تعدد شوهرات ربع یا ثمن دارایی باقی‌مانده از متوفی که…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «در صورت تعدد شوهرات ربع یا ثمن دارایی باقی‌مانده از متوفی که…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.

مقررات مختلفه

۱ ماده؛ از ماده ۹۵۰ — مثلی که در این قانون ذکر شده عبارت از مالی است که… تا ماده ۹۵۰ — مثلی که در این قانون ذکر شده عبارت از مالی است که…

ماده ۹۵۰ — مثلی که در این قانون ذکر شده عبارت از مالی است که…
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «مثلی که در این قانون ذکر شده عبارت از مالی است که…» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.