صفحه اصلی
قانون مدنی
جمع‌بندی درس

مدنی ۶ — عقود معین یک

بیع، خیارات، اجاره، مزارعه، مساقات، مضاربه و جعاله. این جمع‌بندی شامل ۲۳ موضوع و ۲۶۲ ماده است.

فلش‌کارت این درسآزمون این درسمسیر کامل مطالعه

نقشه سریع درس

در هر بخش، چند قاعده محوری برای شروع مرور انتخاب شده است.

عقد بیع

۲۴ ماده؛ از ماده ۳۳۸ — تعریف بیع تا ماده ۳۶۱ — معدوم بودن مبیع

ماده ۳۳۸ — تعریف بیع
صحت بیع به قصد و رضای معتبر و معلوم و قابل تسلیم بودن مورد معامله وابسته است.ماده ۳۵۱ — تعیین مبیع کلی
قاعده مهم این ماده، رعایت مفاد قرارداد، عرف و اصل لزوم است؛ اعمال حق فسخ نیز باید در حدود قانونی و در موارد فوری بدون تأخیر نامتعارف انجام شود.

احکام عمومی خیارات

۱۳ ماده؛ از ماده ۴۴۵ — انتقال خیار به وراث تا ماده ۴۵۷ — هر بیع لازم است

ماده ۴۴۵ — انتقال خیار به وراث
قاعده مهم این ماده، رعایت مفاد قرارداد، عرف و اصل لزوم است؛ اعمال حق فسخ نیز باید در حدود قانونی و در موارد فوری بدون تأخیر نامتعارف انجام شود.ماده ۴۵۱ — فسخ فعلی
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «فسخ فعلی» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۴۵۲ — تعارض امضا و فسخ
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «دو طرف معامله هر دو خیار داشته باشند و یکی از آن‌ها امضا کند و دیگری فسخ نماید».

بیع شرط

۶ ماده؛ از ماده ۴۵۸ — شرط استرداد ثمن تا ماده ۴۶۳ — اگر در بیع شرط معلوم شود که قصد بایع حقیقت بیع نبوده اس

ماده ۴۵۸ — شرط استرداد ثمن
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «فروشنده در مدت معینی تمام مثل ثمن را به خریدار رد کند، خیار فسخ معامله را نسبت به تمام مبیع داشته باشد».ماده ۴۵۹ — در بیع شرط
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «فروشنده به شرایطی که بین او و خریدار برای استرداد مبیع مقرر شده است عمل ننماید».ماده ۴۶۰ — در بیع شرط
توافق خصوصی نمی‌تواند حکم آمره و منع صریح قانون را کنار بزند.

اجاره اشیا

۴۱ ماده؛ از ماده ۴۶۶ — تعریف اجاره تا ماده ۵۰۶ — در اجاره عقار

ماده ۴۶۶ — تعریف اجاره
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۴۶۷ — مورد اجاره ممکن است اشیا یا حیوان یا انسان باشد
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «مورد اجاره ممکن است اشیا یا حیوان یا انسان باشد» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۴۶۸ — لزوم تعیین مدت در اجاره اشیا
بطلان با فسخ یا عدم نفوذ تفاوت دارد و اثر آن از آغاز سنجیده می‌شود.

اجاره حیوانات

۵ ماده؛ از ماده ۵۰۷ — در اجاره حیوان تا ماده ۵۱۱ — حیوانی که مورد اجاره است باید برای همان مقصودی استعمال

ماده ۵۰۷ — در اجاره حیوان
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.ماده ۵۰۸ — در موردی که منفعت به بیان مدت اجاره معلوم شود
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «منفعت به بیان مسافت و محل معین شده باشد».ماده ۵۰۹ — در اجاره حیوان ممکن است شرط شود که اگر موجر در وقت معین
اثر ماده فقط پس از اثبات این شرط ایجاد می‌شود: «موجر در وقت معین محمول را به مقصد نرساند».

اجاره اشخاص و حمل‌ونقل

۶ ماده؛ از ماده ۵۱۲ — در اجاره اشخاص تا ماده ۵۱۷ — مفاد ماده ۵۰۹ در مورد متصدیان حمل و نقل نیز مجری خواهد

ماده ۵۱۲ — در اجاره اشخاص
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «در اجاره اشخاص» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۵۱۳ — اقسام عمده اجاره اشخاص از قرار ذیل است: ۱- اجاره خدمه و
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «اقسام عمده اجاره اشخاص از قرار ذیل است: ۱- اجاره خدمه و» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۵۱۴ — خادم یا کارگر نمی‌تواند اجیر شود مگر برای مدت معینی یا
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

مزارعه

۲۵ ماده؛ از ماده ۵۱۸ — تعریف مزارعه تا ماده ۵۴۲ — خراج زمین به عهده مالک است

ماده ۵۱۸ — تعریف مزارعه
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۵۱۹ — در عقد مزارعه
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.ماده ۵۲۰ — در مزارعه جایز است شرط شود که یکی از دو طرف علاوه بر حص
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «در مزارعه جایز است شرط شود که یکی از دو طرف علاوه بر حص» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.

مساقات

۳ ماده؛ از ماده ۵۴۳ — تعریف مساقات تا ماده ۵۴۵ — مقررات راجع به مزارعه که در مبحث قبل ذکر شده است

ماده ۵۴۳ — تعریف مساقات
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۵۴۴ — در هر مورد که مساقات باطل باشد یا فسخ شود
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «در هر مورد که مساقات باطل باشد یا فسخ شود» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۵۴۵ — مقررات راجع به مزارعه که در مبحث قبل ذکر شده است
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

مضاربه

۱۵ ماده؛ از ماده ۵۴۶ — تعریف مضاربه تا ماده ۵۶۰ — احکام مضاربه

ماده ۵۴۶ — تعریف مضاربه
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۵۴۷ — سرمایه باید وجه نقد باشد
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.ماده ۵۴۹ — حصه‌های مزبوره در ماده فوق باید در عقد مضاربه معین شود
عبارت پس از «مگر» استثنای حکم اصلی است و نباید نادیده گرفته شود.

جعاله

۱۰ ماده؛ از ماده ۵۶۱ — تعریف جعاله تا ماده ۵۷۰ — احکام جعاله

ماده ۵۶۱ — تعریف جعاله
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۵۶۲ — احکام جعاله
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «احکام جعاله» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۵۶۵ — جایز بودن جعاله
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.

قرض

۶ ماده؛ از ماده ۶۴۸ — تعریف قرض تا ماده ۶۵۳ — ماده حذف‌شده

ماده ۶۴۸ — تعریف قرض
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۶۴۹ — احکام قرض
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «احکام قرض» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۶۵۰ — رد مثل مال قرض‌گرفته‌شده
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.

صلح

۱۹ ماده؛ از ماده ۷۵۲ — صلح برای رفع یا پیشگیری از اختلاف تا ماده ۷۷۰ — صلحی که بر طبق دو ماده فوق واقع می‌شود به ورشکستگی یا…

ماده ۷۵۲ — صلح برای رفع یا پیشگیری از اختلاف
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «صلح برای رفع یا پیشگیری از اختلاف» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.ماده ۷۵۳ — اهلیت طرفین صلح
شخص مکلف، زمان تکلیف و ضمانت‌اجرای تخلف باید جداگانه مشخص شود.ماده ۷۵۴ — نفوذ صلح مشروع
ملاک اصلی، عبارت دقیق ماده درباره «نفوذ صلح مشروع» و ارتباط آن با مواد پیش و پس از آن است.

مقررات مختلفه و مسئولیت امین

۴ ماده؛ از ماده ۹۵۱ — تعریف تعدی تا ماده ۹۵۴ — انفساخ عقود جایز

ماده ۹۵۱ — تعریف تعدی
همه عناصر تعریف قانونی باید احراز شود؛ نام‌گذاری اشخاص تعیین‌کننده نیست.ماده ۹۵۴ — انفساخ عقود جایز
انفساخ با تحقق سبب قانونی و بدون اراده تازه طرفین واقع می‌شود.